Trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia, các cơ quan dân cử luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tại Việt Nam, Quốc hội và HĐND các cấp là thiết chế quyền lực nhà nước của nhân dân, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của cử tri. Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước với những mục tiêu lớn về tăng trưởng, hội nhập và đổi mới mô hình phát triển, yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp ngày càng cao. 

Không chỉ tiêu biểu về phẩm chất chính trị, uy tín và trách nhiệm trước nhân dân, người đại biểu dân cử còn cần có bản lĩnh, trí tuệ và năng lực tham gia hoạch định chính sách; đồng thời luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và kiên trì bảo vệ những quyền lợi chính đáng của cử tri. 

Với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, độc giả sẽ nhìn nhận rõ hơn những yêu cầu mới đặt ra đối với người đại biểu dân cử; những kỳ vọng của cử tri; cũng như vai trò của Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội trong việc kiến tạo các chính sách phát triển cho đất nước và Thủ đô, qua thảo luận của hai vị khách mời: PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công; PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội.

Nhiệm kỳ 2021-2026 của HĐND thành phố Hà Nội để lại nhiều dấu ấn nổi bật, đặc biệt ở vai trò hoạch định chính sách và tăng cường giám sát đối với các vấn đề lớn của Thủ đô. Với nhiều nghị quyết quan trọng được ban hành, đã góp phần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong thực tiễn, tạo động lực cho Hà Nội phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Dấu ấn nổi bật của cơ quan dân cử thành phố Hà Nội nhiệm kỳ qua để lại trên tất cả các mặt công tác trọng tâm, thể hiện rõ tinh thần chủ động, đồng hành, trách nhiệm, thực chất và hiệu quả, hiệu lực. Nhiều nghị quyết của HĐND thành phố đã kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, tạo động lực cho Thủ đô bứt phá.

Tính từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay, HĐND thành phố đã tổ chức 31 kỳ họp, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Riêng từ đầu năm 2025 đến nay đã tổ chức 11 kỳ họp, bằng 1/3 tổng số các kỳ họp trong nhiệm kỳ này.

HĐND thành phố đã ban hành 458 nghị quyết; trong đó có 192 nghị quyết quy phạm pháp luật, 53 nghị quyết để triển khai thi hành Luật Thủ đô, ngoài ra Thường trực HĐND thành phố còn ban hành hơn 400 nghị quyết giữa 2 kỳ họp theo thẩm quyền.

Số lượng các kỳ họp không chỉ phản ánh khối lượng công việc ngày càng tăng, mà còn cho thấy tinh thần chủ động, linh hoạt, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đáng chú ý, việc ban hành hàng loạt nghị quyết triển khai Luật Thủ đô 2024 đã khẳng định rõ vai trò kiến tạo thể chế. Đến nay HĐND thành phố đã ban hành trên 60 nghị quyết để triển khai thi hành Luật Thủ đô, riêng từ đầu năm 2025 đến nay, ban hành 43 nghị quyết thể hiện khối lượng công việc rất lớn.

Bên cạnh đó, HĐND thành phố đã thông qua các Nghị quyết cụ thể hóa Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11-12-2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Tại Chương trình Thời sự đặc biệt của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tối 7-3, với chủ đề “Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, nhận định về những dấu ấn nổi bật nhất trong hoạt động của HĐND thành phố nhiệm kỳ vừa qua, PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho rằng, trong nhiệm kỳ vừa qua, HĐND thành phố Hà Nội có ba dấu ấn rất quan trọng.

Theo PGS.TS Vũ Hào Quang, trong số rất nhiều nghị quyết được HĐND thành phố Hà Nội ban hành trong nhiệm kỳ vừa qua, có những nghị quyết tác động rõ nét, tạo ra chuyển biến thực chất đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Nhiều nghị quyết đã trực tiếp tham gia vào việc tháo gỡ những điểm nghẽn, nhất là điểm nghẽn về hạ tầng và quản lý đô thị.

Có thể kể đến các nghị quyết như: Nghị quyết 72/2022/NQ-HĐND đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; Nghị quyết 10/2020/NQ-HĐND ban hành cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp hay các nghị quyết về thí điểm khu vực hạn chế phương tiện gây ô nhiễm, phát triển dữ liệu số, chính sách hỗ trợ phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, khai thác không gian đô thị cho các ngành sáng tạo ở Hà Nội…

Đặc biệt, vừa qua HĐND thành phố phê duyệt và các cơ quan triển khai khởi công một số dự án quan trọng, thể hiện tầm nhìn mới như: Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic; Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng hay Dự án khu đô thị thể thao Olympic, các khu đô thị đa mục tiêu). Đây là những dự án thể hiện tầm nhìn mới, tư duy 100 năm, hứa hẹn kiến tạo không gian cảnh quan xanh, đẹp, hiện đại của Thủ đô.

Có thể nói, nhiều nghị quyết của HĐND thành phố đã được ban hành rất kịp thời, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển, giải quyết những vấn đề bức xúc mà cử tri và người dân Thủ đô quan tâm. Đây cũng là những điểm mới, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội so với các nhiệm kỳ trước.

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà, vai trò kiến tạo thể chế của HĐND thành phố thời gian qua đã được khẳng định, không chỉ dừng lại ở việc ban hành nghị quyết, mà còn ở tầm nhìn chiến lược trong lựa chọn, quyết định các chính sách lớn, các dự án mang tính dẫn dắt. Việc thông qua các nghị quyết liên quan đến quy hoạch, phát triển không gian đô thị, hạ tầng chiến lược cho thấy tư duy phát triển dài hạn, bền vững.

Bên cạnh chức năng quyết định các vấn đề quan trọng, HĐND còn thực hiện vai trò giám sát đối với hoạt động của bộ máy chính quyền. Dấu ấn nổi bật trong hoạt động giám sát, chất vấn của HĐND thành phố thời gian qua còn thể hiện rõ nét ở quyết tâm giải quyết 5 điểm nghẽn của thành phố là trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm. Hoạt động giám sát, chất vấn rất thực chất, tái chất vấn đến cùng, có chuyển biến tích cực, có sản phẩm cụ thể, thể hiện rõ nét trong việc thực hiện kỷ luật, kỷ cương, cải cách hành chính, giải quyết các dự án chậm triển khai.

Tại Chương trình thời sự đặc biệt, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho biết, trong quản lý và điều hành đô thị, yếu tố trách nhiệm giải trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi HĐND nâng cao hoạt động giám sát, chất vấn cũng như theo dõi việc thực hiện các kết luận sau giám sát thì các cơ quan quản lý nhà nước buộc phải chủ động, trách nhiệm hơn và quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Một điểm quan trọng khác là thông qua hoạt động giám sát của HĐND, nhiều vấn đề từ thực tiễn đời sống đã được đưa vào chương trình nghị sự để xem xét, xử lý. Những vấn đề còn tồn tại, những “điểm nghẽn” trong quản lý và phát triển đô thị được nhận diện rõ hơn, từ đó có sự quan tâm và đôn đốc giải quyết sát sao hơn từ các cơ quan chức năng.

Theo nguyên Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn, trước khi chất vấn các nội dung đều được khảo sát, giám sát để tìm ra được những điểm nghẽn, những vấn đề cần giải quyết. Sau phiên chất vấn HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết chất vấn kèm theo phụ lục; trong đó UBND thành cũng như các sở, ngành, các quận huyện (sau này là các xã, phường) đã kèm theo các nội dung cam kết để thực hiện với tiến độ rõ ràng. HĐND thành phố cũng giao cho các ban và Thường trực HĐND, các cơ quan của HĐND, các đại biểu HĐND, các tổ đại biểu theo dõi, giám sát việc thực hiện nội dung cam kết và thực hiện tái chất vấn khi đến thời hạn.