Đặt hàng đào tạo, bảo đảm đầu ra nguồn nhân lực
Câu chuyện “đào tạo gắn với nhu cầu thị trường” đang chuyển từ khẩu hiệu sang những mô hình hợp tác cụ thể, nơi doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định chuẩn đầu ra, điều chỉnh chương trình, đến tổ chức thực hành và tuyển dụng.
Khi “đầu ra” được thiết kế như một cam kết chung giữa nhà trường và doanh nghiệp, người học không chỉ có bằng cấp mà còn có năng lực làm việc thực tế, doanh nghiệp thì được giảm chi phí đào tạo lại và nhanh chóng có nhân sự chất lượng cao.
Những năm qua, Binh đoàn 12, Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn đã chủ động hợp tác với Trường Đại học Giao thông vận tải để tạo nguồn và bảo đảm đầu ra nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp đặt hàng nhà trường đào tạo 62 học viên kỹ sư đường sắt trình độ kỹ sư bậc 2, đồng thời tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ, nhân viên. Trong tuyển dụng, Binh đoàn tham gia các ngày hội việc làm, dự lễ trao bằng để kết nối trực tiếp với sinh viên. Riêng 5 năm qua đã tuyển dụng được 150 sinh viên.
Đại tá Nguyễn Tuấn Anh, Phó tư lệnh Binh đoàn 12 kiêm Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn, cho biết: “Chúng tôi đặt hàng sinh viên theo những chuyên ngành cần tuyển dụng. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đặt hàng đào tạo, đào tạo lại, nâng cao cho một số lĩnh vực mới, cụ thể như ngành đường sắt tốc độ cao. Chúng tôi và Đại học Giao thông vận tải đã phối hợp mở lớp cho hơn 100 cán bộ, chiến sĩ để tiếp cận công nghệ này”.
Tại trường Đại học Giao thông vận tải, chỉ riêng năm 2025, trường đã có trên 20 khóa đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn được tổ chức theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp. Doanh nghiệp đồng hành từ xây dựng chuẩn đầu ra, điều chỉnh chương trình, đến hỗ trợ trang thiết bị thực hành.
PGS.TS Lê Hoài Đức, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải, cho hay: “Nhà trường đang thực hiện thí điểm mô hình học kỳ doanh nghiệp với các tổng công ty, trên cơ sở các sinh viên sau khi thực hành, thực tập ở trong một học kì thì sẽ được tiếp cận thực tế. Đây sẽ là những nhân tố đầu vào các tiêu chí đặt hàng của doanh nghiệp. Doanh nghiệp sẽ trực tiếp tuyển dụng các sinh viên này ngay sau khi kết thúc khóa học tại trường Đại học Giao thông vận tải."
Mô hình liên kết "3 nhà" (Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp) cho thấy, với nhà trường, đào tạo không rời nhu cầu thị trường. Còn với doanh nghiệp, đó là cơ chế để đưa bài toán công trình thật vào lớp học, kết hợp lý thuyết với thực tiễn và giảm chi phí đào tạo lại.
GS.TS Trần Thị Thanh Tú, Trưởng ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng: “Nhà trường cũng đồng hành với các doanh nghiệp thiết kế các chương trình đào tạo. Bên cạnh hoạt động đào tạo, chúng tôi còn đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu với doanh nghiệp”.
Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, cho biết: “Mô hình này không chỉ cho phép chúng tôi đưa công trình, trí tuệ của các nhà trường nhanh chóng vào đời sống thực tế mà còn giúp nâng tầm sản xuất, kinh doanh của hệ thống doanh nghiệp lên những tầm cao mới”.
Trong bối cảnh phát mới của đất nước, liên kết “3 nhà” là một mô hình hợp tác quan trọng trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển sản phẩm và ứng dụng công nghệ mới một cách hiệu quả.
