ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Không chỉ là một danh hiệu quốc tế, đây là dấu mốc cho thấy Thủ đô đang lựa chọn một con đường phát triển rất rõ ràng: đặt giáo dục, tri thức và con người vào vị trí trung tâm của chiến lược đô thị trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh, Hà Nội bước vào giai đoạn 2026-2030 với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và học tập suốt đời. Những định hướng lớn đã được xác lập trong Nghị quyết số 15 của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô, trong Luật Thủ đô năm 2024, và gần đây là Chương trình số 05 của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Danh hiệu “Thành phố học tập toàn cầu” vì thế không phải điểm khởi đầu, mà là sự ghi nhận cho một quá trình chuẩn bị có chủ đích.

Việc tổ chức lễ đón nhận tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám mang nhiều tầng ý nghĩa. Đây là trường đại học đầu tiên của Việt Nam, biểu tượng của truyền thống hiếu học ngàn năm, nơi từng khắc sâu tư tưởng “hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Trong không gian ấy, Hà Nội gửi đi một thông điệp mang tính tiếp nối: từ nền học vấn Nho học của quá khứ đến khái niệm học tập suốt đời của hiện đại, tri thức vẫn luôn là trụ cột để dựng xây quốc gia và đô thị.

Thực tế, Hà Nội có nền tảng rất vững chắc để bước vào vai trò “Thành phố học tập”. Gần 3.000 cơ sở giáo dục các cấp, chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn liên tục được nâng cao, thành tích học sinh giỏi quốc gia và quốc tế giữ vị thế dẫn đầu cả nước. Nhưng điều đáng chú ý hơn là cách Hà Nội mở rộng khái niệm học tập ra ngoài trường lớp. Các trung tâm học tập cộng đồng, thiết chế văn hóa cơ sở, không gian công cộng, nền tảng số… đang được lồng ghép vào chiến lược xây dựng xã hội học tập, để việc học trở thành một phần của đời sống đô thị, chứ không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục.

UNESCO đánh giá cao chính cách tiếp cận này. Theo Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker, Hà Nội là một trong số ít Thủ đô trên thế giới được công nhận gia nhập Mạng lưới Thành phố Học tập Toàn cầu trong đợt công bố cuối năm 2025. Điều đó cho thấy Thủ đô không chỉ theo kịp xu hướng quốc tế, mà còn thể hiện vai trò tiên phong trong thúc đẩy học tập suốt đời ở Việt Nam. UNESCO đặc biệt ghi nhận nỗ lực của Hà Nội trong việc bảo đảm công bằng, hòa nhập trong giáo dục, mở rộng cơ hội học tập cho mọi nhóm xã hội, từ trẻ em, thanh niên đến người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương.

“Thành phố học tập” không đơn thuần là một danh hiệu giáo dục. Đó là một mô hình phát triển đô thị. Học tập suốt đời gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, với khả năng thích ứng của lực lượng lao động, với chất lượng quản trị đô thị và sự gắn kết xã hội. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khẳng định giáo dục, tri thức và con người là nền tảng cốt lõi trong hệ giá trị phát triển của Thủ đô. Đó cũng là một tuyên bố chính sách: Hà Nội chọn con đường phát triển bền vững dựa trên trí tuệ, chứ không chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

Nhìn ra thế giới, các thành phố học tập trong mạng lưới của UNESCO đều coi học tập suốt đời là chìa khóa để ứng phó với những thách thức toàn cầu như chuyển đổi số, già hóa dân số, biến đổi khí hậu hay bất bình đẳng xã hội. Hà Nội đang đứng trong dòng chảy đó, nhưng với lợi thế riêng của một Thủ đô nghìn năm văn hiến, nơi truyền thống hiếu học đã ăn sâu vào đời sống văn hóa.

Danh hiệu “Thành phố học tập toàn cầu” vì thế vừa là niềm tự hào, vừa là cam kết. Cam kết rằng Hà Nội sẽ tiếp tục đầu tư cho giáo dục, mở rộng không gian học tập, nuôi dưỡng tinh thần học hỏi trong từng người dân. Và xa hơn, cam kết rằng trong quá trình hiện đại hóa và hội nhập, Thủ đô vẫn giữ vững bản sắc của một thành phố lấy trí tuệ và nhân văn làm gốc.

Từ Văn Miếu của thế kỷ XI đến “Thành phố học tập toàn cầu” của thế kỷ XXI, Hà Nội đang viết tiếp một mạch phát triển xuyên suốt, ở đó, học tập không chỉ để thành tài, mà còn để trở thành những công dân tốt hơn, một cộng đồng gắn kết hơn và một đô thị bền vững hơn. Đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của danh hiệu mà Hà Nội vừa đón nhận.