Những cái Tết gom nhặt yêu thương
Có những vùng đất ta đi qua bằng bước chân. Nhưng cũng có những vùng đất ta đi vào bằng tình cảm. Ở đó, thời gian không chỉ đo bằng năm tháng, mà đo bằng những điều mình học được, những người mình thương và những mùa Tết dần trở thành một phần máu thịt.
Nhà chồng tôi nằm giữa vuông tôm, xung quanh là những hàng dừa xanh ngát. Tết đầu tiên đứng giữa khoảng sân rộng, nhìn những cánh quạt dưới vuông tôm quay đều, nước tung bọt trắng xóa, tôi từng thấy mình lạc lõng. Trong lòng khi ấy là nỗi nhớ Tết miền Bắc - nhớ cái rét se se, nhớ mưa phùn bay nhẹ, nhớ sắc đào hồng buổi sáng mùng Một, nhớ nhịp sống thành phố quen thuộc.
Nhưng rồi, cảm giác xa lạ ấy dần lắng xuống. Thay vào đó là sự háo hức khi bắt đầu cảm nhận Tết miền Nam - Tết của nắng ấm, của mùi phù sa ngai ngái, của những buổi chợ quê rộn ràng tiếng chào hỏi cuối năm. Và sâu hơn tất cả, là Tết nơi có người tôi thương, có gia đình đang chờ tôi trở thành một phần trong đó.
Mười lăm năm trôi qua - từ lạ lẫm thành thân quen, từ vụng về thành thành thạo. Từ một cô gái miền Bắc, tôi đã trở thành nàng dâu miền Nam đúng nghĩa. Giờ đây, mỗi dịp Tết đến, tôi có thể tự tay dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa, gói bánh tét, làm rau câu, kho thịt, sên mứt. Không phải để chứng tỏ điều gì, mà đơn giản vì tôi thật sự yêu cách người miền Tây đón Tết - mộc mạc, chậm rãi nhưng rất ấm.
Tôi thích nhất những ngày giáp Tết. Khi lũ trẻ nghỉ học, vợ chồng tôi tạm gác công việc, cha mẹ chồng cũng lo xong việc vuông tôm. Cả nhà cùng nhau chuẩn bị cho năm mới như một thói quen đã thành nếp. Những buổi sáng sớm, khi nắng vừa rải xuống mặt nước lấp lánh, tôi theo mẹ chồng đi chợ. Vẫn là những món quen thuộc của Tết Nam Bộ, nhưng cách chuẩn bị luôn tỉ mỉ, chỉn chu.
Thịt ba rọi phải chọn loại nửa nạc nửa mỡ để khi kho lên vàng óng, mềm mà không ngấy. Lá chuối gói bánh tét phải được phơi sớm cho vừa héo để không rách khi gói. Dừa làm mứt phải chọn trái hơi rám vỏ để mứt dẻo và thơm. Những điều nhỏ bé ấy, tôi học được từ mẹ chồng - bằng sự kiên nhẫn, bằng tình thương âm thầm mà sâu sắc của mẹ.
Tôi hiểu rằng, ngày trước, khi chồng đưa tôi về nhà, mẹ hẳn cũng từng có những lo lắng về khác biệt vùng miền, lối sống, nếp nghĩ. Nhưng theo năm tháng, tất cả những lo lắng ấy đã trở thành sự bao dung, vun vén và chở che.
Tôi thương gian bếp đỏ lửa những ngày cuối năm. Thương đôi bàn tay mẹ khéo léo, đặt vào từng món ăn không chỉ gia vị, mà còn là sự quan tâm, dịu dàng và ấm áp.
Chuẩn bị đón Tết, đàn ông trong nhà lo dọn dẹp, trang hoàng. Lũ trẻ háo hức được giao việc rửa cửa gỗ, treo mai giả cùng ông nội. Chúng vừa làm vừa cười nói rộn ràng. Để rồi tôi nhận ra, niềm vui ngày Tết không nằm ở sự ồn ào hay hình thức, mà nằm ở khoảnh khắc cả gia đình ở cạnh nhau, nghe tiếng cười của con trẻ.
Ở miền Tây, Tết còn có thêm niềm vui từ tình làng nghĩa xóm. Những chiếc bánh bông lan gửi biếu đầu năm, những miếng bánh phồng mới quết tặng dâu mới - tất cả đều giản dị, nhưng đủ khiến người ta thấy mình được đón nhận, được thương yêu.
Năm nào gia đình tôi cũng cùng canh nồi bánh tét đêm Giao thừa. Thời gian đi qua, các thành viên đông dần. Những đứa trẻ ngày nào còn bế ngửa nay đã lớn. Cha mẹ già đi. Chồng tôi trưởng thành hơn qua từng năm tháng. Nhưng tình yêu tôi nhận được từ gia đình, từ mảnh đất này, vẫn vẹn nguyên như buổi đầu.
Ngồi bên bếp lửa, nghe nồi bánh tét sôi bùng bục, mùi lá chuối, nếp, đậu, mỡ hòa vào nhau - với tôi, đó chính là khoảnh khắc Tết. Không chỉ là thời điểm chuyển giao năm cũ - năm mới, mà là lúc thời gian lắng lại, để con người kịp nhận ra mình đã được yêu thương nhiều đến thế nào.
Và với tôi - cô gái miền Bắc năm nào - mỗi cái Tết đi qua lại là một lần thấy mình yêu hơn mảnh đất miền Tây nghĩa tình.
Mười lăm năm - không quá dài so với một đời người, nhưng đủ để một vùng đất xa lạ trở thành quê hương thứ hai. Đủ để một cô gái rời miền Bắc, học cách quen với nắng gió phương Nam, quen với mùi phù sa, quen với nhịp sống sông nước, và quen với cách người nơi đây yêu thương nhau bằng những điều rất giản dị.
Và rồi, có những lúc ta chợt hiểu rằng, Tết không chỉ nằm ở phong tục, món ăn hay không gian. Tết nằm ở cảm giác mình thuộc về một nơi nào đó. Thuộc về một mái nhà có người chờ mình trở về. Thuộc về những bữa cơm có tiếng nói cười. Thuộc về những ký ức mà sau này, khi đi qua thêm nhiều năm tháng nữa, chỉ cần nhớ lại thôi cũng đủ thấy lòng ấm lên.
Tết, đôi khi, chỉ là hành trình gom nhặt yêu thương - chậm thôi, lặng thôi, nhưng đầy đặn theo năm tháng. Và khi ngoảnh lại, ta sẽ nhận ra: điều quý giá nhất mình mang theo trong đời, chưa bao giờ là vật chất, mà là những cái nắm tay, những bữa cơm, những mùa Tết đi qua cùng nhau.
Thu Phương
