Sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ 30/4: Mở ra cơ hội cho năng lượng và kinh tế
Đẩy sớm lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 không chỉ là yêu cầu về môi trường, mà còn liên quan trực tiếp tới an ninh năng lượng, nguồn cung xăng dầu và đầu ra cho nông sản trong nước. Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ trên toàn quốc ngay trong tháng 4/2026, vẫn còn nhiều 'điểm nghẽn' cần tháo gỡ.
Xung quanh nội dung này, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có cuộc trao đổi với ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương.
Phóng viên: Thưa ông, nếu đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E5, E10, Việt Nam sẽ đạt được những lợi ích gì về môi trường, an ninh năng lượng và đầu ra cho nông nghiệp?
Ông Đào Duy Anh: Việc sử dụng nhiên liệu sinh học, cụ thể là xăng E5 và E10 mang lại những lợi ích chiến lược to lớn, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay. Thứ nhất là ý nghĩa về bảo vệ môi trường thông qua việc giảm phát thải khí CO2 và các khí gây hiệu ứng nhà kính. Theo tính toán, cứ mỗi lít xăng đốt cháy sẽ thải ra từ 2,3 đến 2,5 kg CO2. Với tổng lượng xăng tiêu thụ cả nước khoảng 12 triệu m³/năm, việc thay thế 5-10% bằng ethanol (E100) sẽ giúp cắt giảm được hơn 1 triệu m³ nhiên liệu hóa thạch, tương đương giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2 phát thải. Đây là bước đi quan trọng để hiện thực hóa cam kết đưa phát thải ròng về không (Net Zero) vào giữa thế kỷ này. Thứ hai, phát triển nhiên liệu sinh học sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp trong nước thông qua việc mở rộng vùng nguyên liệu như sắn, ngô, mía. Điều này không chỉ tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động tại các vùng sâu, vùng xa, vùng trung du miền núi còn nhiều khó khăn, mà còn tạo ra đầu ra ổn định cho nông sản. Đặc biệt đối với cây sắn - vốn có sản lượng khoảng 5 triệu tấn sắn lát khô/năm nhưng đang phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu; việc sản xuất nhiên liệu sinh học sẽ giúp chấm dứt tình trạng "được mùa mất giá", đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp.
Phóng viên: Thưa ông, đến nay, công tác chuẩn bị về nguồn cung ethanol trong nước và nhập khẩu cho lộ trình triển khai xăng E10 trên toàn quốc đã sẵn sàng đến đâu?
Ông Đào Duy Anh: Tính đến trung tuần tháng 4, tổng nguồn cung ethanol (bao gồm cả trong nước và nhập khẩu) đạt khoảng 85.000 m³. Để đáp ứng nhu cầu triển khai ngay, dự kiến cần nhập khẩu thêm 10.000 - 15.000 m³ trong tháng 4 và duy trì trung bình 75.000 m³ mỗi tháng sau đó. Song song với nhập khẩu, các nhà máy tại Đồng Nai, Quảng Nam và Dung Quất sẽ nâng công suất lên mức 9.000 m³/tháng. Đồng thời, việc khôi phục sản xuất tại Bình Phước (8.000 m³/tháng) và Đắk Nông (6.000 m³/tháng) đang được đẩy nhanh; dự kiến sau một năm, tổng công suất trong nước sẽ đạt 44.000 - 45.000 m³/tháng, đáp ứng khoảng 45% nhu cầu pha chế xăng E5 và E10.
Về hành lang pháp lý, bám sát Chỉ thị 07 và Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành đang quyết liệt tháo gỡ khó khăn để đẩy mạnh sản xuất và sử dụng nhiên liệu sạch. Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam 01/2022, tập trung vào hàm lượng oxy và ethanol trong xăng sinh học. Đồng thời, Bộ cũng phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất các cơ chế miễn giảm thuế, phí để tạo đà phát triển. Dù hiện tại các chính sách như đưa thuế bảo vệ môi trường về 0% là giải pháp tình huống, nhưng về lâu dài, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện các thể chế về đầu tư, tài chính và hỗ trợ kỹ thuật để phát triển bền vững ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
