Triều Tiên tập trận pháo phản lực: Thông điệp gửi Mỹ - Hàn
Triều Tiên ngày 15/3 đưa tin, nước này đã tiến hành một cuộc tập trận tấn công hỏa lực bằng hệ thống pháo phản lực phóng loạt siêu chính xác cỡ nòng 600mm, trước sự chứng kiến của nhà lãnh đạo Kim Jong Un.
Những cuộc thử nghiệm này được cho là gửi đi thông điệp mạnh mẽ của Triều Tiên, trong bối cảnh Hàn Quốc và Mỹ đang triển khai cuộc tập trận quân sự mùa Xuân thường niên mang tên “Lá chắn Tự do” kéo dài 11 ngày, kể từ ngày 9/3, cũng như tình hình căng thẳng tại Trung Đông leo thang sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran.
Thông điệp mạnh mẽ tới liên minh Mỹ - Hàn
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 11/3 đưa tin, Bình Nhưỡng đã tiến hành vụ phóng thử tên lửa hành trình chiến lược từ tàu khu trục Choe Hyon trước đó một ngày, dưới sự chứng kiến của nhà lãnh đạo Kim Jong Un. Đây là lần thứ hai Triều Tiên tiến hành thử nghiệm phóng tên lửa hành trình chiến lược từ tàu khu trục mới Choe Hyon có lượng giãn nước khoảng 5.000 tấn - chiến hạm lớn nhất trong hạm đội Triều Tiên. Vụ phóng trước đó diễn ra ngày 4/3, trước khi đưa khu trục hạm mới vào biên chế.
Tiếp đó, ngày 15/3, Triều Tiên công bố hình ảnh khai hỏa hệ thống pháo phản lực phóng loạt cỡ lớn được cho là có khả năng mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật. Động thái được xem là bước tiếp theo trong chiến lược tăng cường răn đe quân sự của Bình Nhưỡng. Theo KCNA, tên lửa được phóng đi đã bắn trúng mục tiêu là một hòn đảo ở vùng biển phía Đông của Triều Tiên, cách vị trí phóng khoảng 364,4 km với độ chính xác 100%. Bình Nhưỡng cũng đồng thời thông báo sẽ thường xuyên diễn tập quân sự để kiểm tra năng lực răn đe chiến tranh của nước này. Tuy nhiên, thông điệp của Triều Tiên được cho là hướng ra ngoài phạm vi quân sự đơn thuần.
Vụ thử tên lửa mới nhất diễn ra vào thời điểm Mỹ và Hàn Quốc đang tiến hành cuộc tập trận chung thường niên mang tên “Lá chắn Tự do”, với sự tham gia của khoảng 18.000 binh sĩ. Đây là một trong hai cuộc tập trận chỉ huy thường niên do quân đội Mỹ và Hàn Quốc tiến hành, chủ yếu được mô phỏng trên máy tính để kiểm tra khả năng tác chiến chung của các đồng minh, đồng thời tích hợp các kịch bản chiến tranh và thách thức an ninh. Binh sĩ hai nước dự định tiến hành 22 cuộc diễn tập thực địa. Bà Kim Yo Jong, em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã chỉ trích việc Washington và Seoul tổ chức cuộc tập trận chung này vào thời điểm nguy hiểm đối với an ninh toàn cầu, và cảnh báo cứng rắn về hậu quả trước bất kỳ thách thức nào đối với sự an toàn của Triều Tiên.
Trong khi đó, khu vực Trung Đông đang chìm trong chiến tranh sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Chính vì vậy, giới phân tích cho rằng, thông qua các cuộc thử nghiệm vũ khí tối tân, Bình Nhưỡng đang muốn gửi thông điệp mạnh mẽ tới liên minh Mỹ - Hàn.
"Triều Tiên đã nhiều lần phô diễn vũ khí của mình. Thông điệp mà họ đang muốn gửi gắm hiện nay là họ đã hoàn thiện vũ khí và đã sẵn sàng sử dụng chúng ở một mức độ nhất định."
Ông Yang Uk - Viện Nghiên cứu chính sách Asan, Hàn Quốc.
Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA dẫn lời nhà lãnh đạo Kim Jong Un nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và mở rộng khả năng răn đe chiến tranh hạt nhân mạnh mẽ và đáng tin cậy. Theo ông Kim, những vũ khí này sẽ ngay lập tức được sử dụng cho nhiệm vụ thứ hai như một phương tiện tấn công quy mô lớn trong trường hợp các biện pháp răn đe không ngăn chặn được các thế lực nước ngoài tiến hành hành động khiêu khích vũ trang hoặc xâm lược Triều Tiên.
Bên cạnh đó, vụ thử tên lửa hành trình mới nhất của Triều Tiên diễn ra vào thời điểm Mỹ được cho là đã chuyển hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD từ Hàn Quốc sang Trung Đông để hỗ trợ các hoạt động quân sự. Theo các chuyên gia, việc Mỹ và Israel mở rộng các cuộc không kích nhằm vào Iran có thể càng củng cố quan điểm của Triều Tiên rằng sở hữu vũ khí hạt nhân là cách duy nhất để bảo đảm an ninh.
Triển vọng nối lại đàm phán hạt nhân
Triều Tiên đã nhiều lần bác bỏ lời kêu gọi của Mỹ và Hàn Quốc về việc nối lại các cuộc đàm phán nhằm giảm dần chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên, dư luận quốc tế gần đây lại xuất hiện đồn đoán về khả năng diễn ra thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên. Những thông tin trên bắt nguồn từ việc Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như có mong muốn mạnh mẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, tuy nhiên, có vẻ chưa có bất kỳ liên lạc cụ thể nào giữa Bình Nhưỡng và Washington về việc nối lại đối thoại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn duy trì thái độ tích cực về việc nối lại đối thoại với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Tuy nhiên, thời điểm cho một cuộc đối thoại Mỹ - Triều Tiên mới vẫn chưa được xác định. Đó là thông tin được Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seok đưa ra sau cuộc gặp với Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng vào ngày 13/3. Phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc hội đàm kéo dài khoảng 20 phút, ông Kim Min Seok cho biết ông Trump đã dành thời gian đáng kể để trao đổi về tình hình trên bán đảo Triều Tiên và bày tỏ sự quan tâm tới khả năng nối lại đối thoại với Bình Nhưỡng.
"Tổng thống Trump nói rằng ông ấy muốn duy trì mối quan hệ tốt với Chủ tịch Kim Jong Un. Ông ấy cũng hỏi ý kiến tôi rằng liệu ông Kim có muốn đối thoại với Mỹ hay không. Tôi đã chỉ ra rằng Triều Tiên gần đây đã sử dụng cụm từ ‘không có lý do gì để quan hệ của chúng ta nhất thiết phải xấu đi’, điều này dường như ngụ ý khả năng bình thường hóa quan hệ."
Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min Seok.
Trước đó, ông Donald Trump và ông Kim Jong Un đã có ba cuộc gặp thượng đỉnh trong giai đoạn 2018 - 2019. Các cuộc gặp này từng được kỳ vọng mở ra tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, dù đến nay các cuộc đàm phán vẫn chưa đạt được đột phá đáng kể nào. Trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ hai, ông Donald Trump tiếp tục theo đuổi chính sách như trước. Trong chuyến công du châu Á hồi tháng 10/2025, ông Donald Trump khẳng định “hoàn toàn sẵn sàng” gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên, thậm chí thừa nhận Bình Nhưỡng “phần nào là một cường quốc hạt nhân”, động thái được xem là đi ngược lại chính sách của Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Các tín hiệu ngoại giao gần đây có thể làm dấy lên kỳ vọng về khả năng nối lại đối thoại Mỹ - Triều sau nhiều năm bế tắc, dù triển vọng cho một cuộc gặp thượng đỉnh mới vẫn còn phụ thuộc vào diễn biến quan hệ giữa Washington và Bình Nhưỡng trong thời gian tới.
Về nguyên tắc, Triều Tiên đã thể hiện sự quan tâm đến việc nối lại đàm phán với Mỹ. Tại Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên hồi tháng 2, nhà lãnh đạo Kim Jong Un tuyên bố Bình Nhưỡng không có lý do gì để không hòa hữu với Washington. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, trước tiên Mỹ phải từ bỏ chính sách thù địch đối với chế độ này. Lập trường này từng được ông Kim Jong Un đề cập tại một kỳ họp quốc hội vào tháng 9 năm ngoái, khi ông nói rằng nếu Mỹ từ bỏ chính sách phi hạt nhân hóa, “không có lý do gì” để hai bên không ngồi vào bàn đàm phán.
Từ năm 2024, nhà lãnh đạo Triều Tiên đã từ bỏ mục tiêu lâu dài của Bình Nhưỡng về thống nhất hòa bình giữa hai miền Triều Tiên bị chia cắt bởi chiến tranh và tuyên bố Hàn Quốc là kẻ thù không đội trời chung. Ông Kim Jong Un sau đó đã thể hiện quan điểm ngày càng cứng rắn hơn đối với Hàn Quốc. Các nhà phân tích dự đoán, ông Kim sẽ có cách tiếp cận thận trọng hơn đối với Washington để duy trì khả năng đối thoại trong tương lai, với mục tiêu dài hạn là đảm bảo việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và sự công nhận ngầm là một quốc gia sở hữu hạt nhân.
"Về cơ bản, Triều Tiên chỉ muốn một điều duy nhất từ Mỹ: được công nhận là một quốc gia hạt nhân. Ngay cả khi các cuộc đàm phán hoặc đối thoại diễn ra, chúng cũng sẽ tập trung vào giải trừ hạt nhân giữa các cường quốc hạt nhân, và đối với họ, phi hạt nhân hóa là điều vô nghĩa. Trong khuôn khổ rộng lớn hơn đó, Hàn Quốc đã bị gạt ra ngoài lề bởi Triều Tiên muốn xử lý quan hệ với Mỹ theo hướng độc lập, thay vì thông qua vai trò trung gian của Hàn Quốc."
Ông Yang Moo Jin - Đại học Seoul, Hàn Quốc.
Dù vậy, các chuyên gia vẫn tranh luận về việc cuộc chiến tại Iran sẽ mở ra cơ hội đối thoại mới hay khiến Triều Tiên trở nên thận trọng hơn. Một số nhà phân tích cho rằng việc ông Trump sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự và các lời cảnh báo làm công cụ gây sức ép trong đàm phán có thể khiến Triều Tiên dè chừng.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích khác cho rằng mong muốn đạt được thỏa thuận và mối quan hệ cá nhân được cho là khá tốt giữa ông Kim và ông Trump có thể khiến nhà lãnh đạo Triều Tiên cân nhắc nối lại đối thoại.
Ông Yang Moo Jin - Đại học Seoul, Hàn Quốc cho biết thêm: "Cũng có một nỗi lo ngại về khả năng một ngày nào đó Triều Tiên có thể bị tấn công. Từ góc độ đó, ông Kim có thể tìm cách tận dụng mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với ông Trump để thăm dò lập trường của Washington về Bình Nhưỡng. Những yếu tố này cho thấy có thể có một cơ hội để đối thoại."
Trong bối cảnh Mỹ đang tập trung vào chiến dịch ở Trung Đông và Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đề nghị lùi thời điểm cho chuyến thăm Trung Quốc, triển vọng tiếp xúc cấp cao giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều Tiên tới nay vẫn chưa có gì rõ ràng.
Tới nay, các nỗ lực ngoại giao nhằm phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên vẫn chưa đem lại kết quả. Đàm phán sáu bên (gồm Mỹ, Trung Quốc, Triều Tiên, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga) đã từng nổi lên như một giải pháp khả thi đối với việc xử lý khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, sáu vòng đàm phán diễn ra liên tục từ năm 2003 đến 2007 đã không thể đưa lập trường, quan điểm giữa các bên lại gần nhau hơn, thậm chí lòng tin còn bị suy giảm nghiêm trọng. Đàm phán thất bại với việc Triều Tiên tuyên bố không tiếp tục tham gia, đồng thời trục xuất các thanh sát viên hạt nhân của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế và tuyên bố sẽ tái kích hoạt chương trình hạt nhân của mình.
Vũ khí hạt nhân – sự tự chủ chiến lược của Triều Tiên
Hơn hai thập kỷ qua, Triều Tiên đã tiến hành các vụ phóng thử nhiều loại tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình như một phần trong nỗ lực phát triển các hệ thống có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, mà nước này được cho là đã chế tạo thành công. Nhờ sở hữu năng lực này, Triều Tiên gia tăng vị thế quân sự, xếp hạng 34 toàn cầu năm 2025, khẳng định quyền tự chủ trước sức ép quốc tế. Đối với Bình Nhưỡng, vũ khí hạt nhân là phương tiện bảo đảm an ninh và tự chủ chiến lược.
Triều Tiên đã theo đuổi chương trình hạt nhân trong nhiều năm, bất chấp các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc và những nỗ lực ngoại giao nhằm phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Bình Nhưỡng tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên năm 2006 và lần gần nhất vào năm 2017. Tuy vậy, quy mô thực sự của kho vũ khí hạt nhân Triều Tiên đến nay vẫn còn là ẩn số, đặc biệt là khả năng thu nhỏ đầu đạn để lắp lên tên lửa tầm xa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ. Theo báo cáo công bố năm 2025 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, Triều Tiên hiện sở hữu khoảng 50 đầu đạn hạt nhân và có đủ vật liệu phân hạch để chế tạo thêm tối đa 40 đầu đạn nữa.
Theo các chuyên gia, vũ khí hạt nhân được coi là công cụ tối thượng giúp Triều Tiên ngăn chặn các cuộc tấn công quân sự từ bên ngoài, đặc biệt là từ Mỹ và đồng minh. Việc sở hữu vũ khí hạt nhân buộc các cường quốc phải công nhận và đối xử với Triều Tiên như một cường quốc quân sự, giúp họ tự tin hơn trong các cuộc đàm phán.
"Triều Tiên đã ban hành luật và hiến pháp hóa chính sách năng lượng hạt nhân của mình, và đã công khai tuyên bố lập trường này cả trong nước và quốc tế. Hơn nữa, nước này sở hữu khả năng công nghệ phù hợp với vị thế đó."
Ông Yang Moo Jin - Đại học Seoul, Hàn Quốc.
Năm 2003, Triều Tiên đã chính thức rút khỏi Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) mà nước này đã ký năm 1985 và bắt đầu tiến hành tái chế 8.000 thanh nhiên liệu đang cất giữ trong kho theo quy định của Hiệp định khung 1994. Kể từ đó, năng lực hạt nhân của Triều Tiên ngày càng phát triển nhanh chóng với hàng loạt các vụ thử thành công. Bộ phận Nghiên cứu an ninh hạt nhân tại Viện Phân tích quốc phòng Hàn Quốc ước đoán rằng Triều Tiên hiện sở hữu 150 vũ khí hạt nhân trong kho và có thể tăng lên hơn 400 vào năm 2040 khi quốc gia này nỗ lực tăng cường năng lực hạt nhân.
Phát biểu tại Đại hội lần thứ 9 của Đảng Lao động Triều Tiên hồi tháng 2 vừa qua, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un cho biết, theo kế hoạch quốc phòng dài hạn vừa được thông qua, nước này sẽ tập trung phát triển và triển khai các loại vũ khí chiến lược mới trong vòng 5 năm tới. Ông Kim nêu rõ các dự án sẽ được triển khai gồm hệ thống tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ mặt đất và tàu ngầm, các hệ thống tấn công không người lái ứng dụng trí tuệ nhân tạo, vũ khí chuyên dụng nhằm tấn công vệ tinh đối phương trong trường hợp xảy ra xung đột, cùng các hệ thống tác chiến điện tử và vệ tinh trinh sát tiên tiến. Bên cạnh đó, Bình Nhưỡng dự kiến mỗi năm sẽ triển khai thêm các loại vũ khí chiến lược nhằm tăng cường năng lực răn đe. Các hệ thống này bao gồm pháo phản lực phóng loạt cỡ 600 mm và 240 mm cũng như các hệ thống tên lửa chiến thuật – tác chiến giúp gia tăng mật độ và thời gian duy trì các đợt tấn công tập trung. Nhà lãnh đạo Triều Tiên nhấn mạnh rằng khi kế hoạch phát triển quốc phòng quốc gia hoàn tất sau 5 năm, năng lực phòng thủ của Triều Tiên sẽ được nâng lên đáng kể, đạt tới mức mà các đối thủ khó có thể theo kịp.
Mặc dù vậy, việc theo đuổi vũ khí hạt nhân cũng khiến Triều Tiên phải chịu các biện pháp trừng phạt kinh tế nặng nề. Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, Triều Tiên trở thành quốc gia bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt. Bất chấp điều này, giới lãnh đạo Triều Tiên cho rằng, chỉ cần nước này sở hữu năng lực hạt nhân đủ mạnh để có thể thực hiện các cuộc tấn công đáp trả tương xứng thì Mỹ hay các đối thủ bên ngoài khác sẽ phải hành xử thận trọng hơn trong quan hệ với Triều Tiên.
Kể từ khi bắt đầu triển khai đến nay, chương trình hạt nhân của Triều Tiên luôn gây lo ngại tác động tới an ninh khu vực và thế giới. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng đã nhiều lần khẳng định Triều Tiên sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh vị thế không thể đảo ngược của Triều Tiên với tư cách là một cường quốc hạt nhân đã được ghi nhận trong hiến pháp của đất nước. Trong bối cảnh lập trường quan điểm của các bên có nhiều khác biệt, khó đạt được một giải pháp hài hòa về lợi ích, việc duy trì các cuộc đối thoại sẽ tạo điều kiện để các bên giảm căng thẳng và đạt được hòa bình, ổn định lâu dài.
