Kỳ vọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
Tại phiên họp thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các ý kiến thống nhất cho rằng, việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ tạo cơ sở để Hà Nội “thực thi chính sách” mà được giao vai trò “thiết kế chính sách” ở tầm cao hơn để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, kỳ vọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã quy định phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố Hà Nội. Theo thống kê, có 180 thẩm quyền được giao cho chính quyền thành phố Hà Nội. Trong đó: 49 thẩm quyền đã được quy định từ Luật Thủ đô năm 2024 và Nghị quyết số 258 ngày 11/12/2025 của Quốc hội; 47 thẩm quyền khác với quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên; 84 thẩm quyền mới chưa có quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên. Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Pháp luật và tư pháp cho rằng, để tạo động lực, đột phá mới cho Thủ đô trong giải quyết các điểm nghẽn và tạo thể chể thuận lợi, dẫn đường, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, đề nghị rà soát toàn bộ các quy định về phân quyền trong dự thảo luật theo các nguyên tắc: Việc phân quyền phải bảo đảm yêu cầu 6 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ quy trình (trách nhiệm), rõ thời gian, rõ sản phẩm (kết quả) và rõ hiệu quả”; Phân quyền phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của Thủ đô và phải gắn với khả năng cân đối ngân sách, năng lực thực thi của chính quyền Thành phố; Phân quyền phải gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Góp ý về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế tài chính Phan Văn Mãi thống nhất cao với việc sửa đổi và cách tiếp cận là phân cấp, phân quyền, là yếu tố rất mạnh mẽ để tạo không gian, thẩm quyền cho Thủ đô phát triển. Tuy nhiên, dự thảo luật cần thiết kế để thấy rõ, những ưu đãi đối với Thủ đô sẽ đi kèm với những đóng góp mà Hà Nội mang lại cho đất nước.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, đây là bước đột phá lớn nhất so với Luật Thủ đô 2024, giải quyết điểm nghẽn thủ tục hành chính kéo dài, tạo không gian sáng tạo cho quản trị đô thị đặc biệt. Làm sao cơ chế tài chính ngân sách và nguồn lực cho Thủ đô phải có khung tạo nguồn lực khổng lồ, đủ điều kiện để Hà Nội nhảy vọt tăng trưởng hai con số. Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, mọi chính sách rất mở nhưng đều phải có kiểm soát.
Về việc trao quyền cho chính quyền Thủ đô được ban hành các quy định có nội dung khác với quy định của cơ quan Nhà nước cấp trên, các đại biểu cho rằng, đây là một cơ chế phân quyền rất mạnh, có thể tạo dư địa linh hoạt trong quản trị đô thị và cho phép thử nghiệm các chính sách mới phù hợp với điều kiện phát triển đặc thù của Thủ đô. Để bảo đảm việc phân quyền mạnh nhưng vẫn giữ được kỷ cương, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đề nghị dự luật làm rõ phạm vi lĩnh vực được phép ban hành, quy định rõ nguyên tắc, điều kiện và quy trình ban hành.
