Để di sản Liễn làng Chuồn gần hơn với quốc tế
Vốn là một loại hình nghệ thuật thư pháp truyền thống độc đáo của xứ Huế từng bị thất truyền trong hơn một thập kỷ, Liễn làng Chuồn giờ đây đang trỗi dậy mạnh mẽ nhờ hành trình bền bỉ "đánh thức" giá trị di sản của người trẻ.
Việc phục dựng loại hình nghệ thuật này không chỉ tôn vinh chiều sâu lịch sử cùng những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc mà còn tạo nên một sức hút đặc biệt, khơi gợi niềm say mê khám phá của du khách quốc tế trong dịp Tết cổ truyền rộn ràng.
Trong những ngày đầu xuân năm mới, bà Christine, một du khách đến từ Pháp đang tỉ mỉ cùng nghệ nhân in liễn mộc bản lên giấy đỏ. Đây là dòng tranh dân gian ở làng Chuồn của cố đô Huế từng bị mai một. Từng công đoạn, bà Christine đều say sưa khám phá nhịp điệu của mực tàu, giấy điệp.
Bà Christine chia sẻ: “Trước đây tôi cũng tập viết thư pháp ở nhà. Tôi tuổi tý nên chọn in hình chuột. Đây là con giáp rất thông minh. Được tự tay tạo nên một bức liễn, tôi mới hiểu vì sao đây được gọi là một di sản.”
Không chỉ bà Christine, du khách trong và ngoài nước rất háo hức tìm hiểu và trải nghiệm. Liễn làng Chuồn từng là 1 trong 3 dòng tranh dân gian nức tiếng của cố đô Huế bên cạnh tranh làng Sình và tranh Tây Hồ. Sau hơn nửa thế kỷ thất truyền, dòng tranh này đã được nhóm dự án "Phường Bách Nghệ" và "Về Làng" do chàng trai trẻ Ngô Quý Đức khởi xướng, phục dựng thành công cùng với các nghệ nhân trẻ.
Và những ngày đầu xuân năm mới, phiên bản hoàn chỉnh nhất của bộ Liễn gồm 5 tấm được ra mắt tại Hà Nội.
Anh Nguyễn Công Đạt, Nghệ nhân làng Thanh Liễu, Hải Phòng chia sẻ: “Quá trình phục dựng trải qua hơn 3 tháng, cũng là cơ duyên khi tôi với anh Ngô quý Đức “nói chung từ bồi hồi, vỡ oà, khi được in những bản đầu tiên. Từ những nét khắc, in trên bản ngược, liễn Làng Chuồn như sống lại trong không gian văn hoá Huế tại ngự hoa viên, sống lại trong xuân mới nó là mọt niềm vinh dự, mình là người con của tổ nghề, sinh ra ở làng nghề, đã khôi phục đúng với kĩ thuật của Việt Nam, khắc trên mộc bản và in trên giấy hồng điệp.”
Liễn làng Chuồn không chỉ là di sản văn hóa của riêng Huế mà còn là một phần quan trọng trong kho tàng tranh dân gian in mộc bản của Việt Nam. Trong thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục đồng hành cùng các dòng tranh dân gian như Hàng Trống, Đông Hồ, Kim Hoàng, Sình… góp phần gìn giữ và đưa di sản vươn tầm quốc tế.
Ông George Koumendakos, Tổng quản lý khách sạn Sofitel Legend Metropole Hanoi: “Sự hồi sinh của di sản liễn làng Chuồn đại diện cho sự bền bỉ, sự khéo léo và tính liên tục của văn hóa. Từng có lúc gần như bị lãng quên, dòng tranh dân gian này mang giá trị lịch sử và cảm xúc sâu sắc. Chúng tôi rất vinh dự khi được chứng kiến sự hồi sinh của liễn làng Chuồn, được lắng nghe hành trình bảo tồn đáng kinh ngạc của các nghệ nhân. Và quan trọng nhất, nó mang đến cho du khách một sự kết nối ý nghĩa với di sản sống của Việt Nam.”
Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt chia sẻ thêm: “Chúng tôi muốn các kĩ thuật khắc in không chỉ nằm trong bảo tàng, không chỉ nằm trong những câu chuyện mà muốn biến nó thành đời sống, phục vụ xã hội, và nhất là mong muốn bạn bè quốc tế khi đến Việt Nam có thể hiểu hơn giá trị văn hoá và tinh thần của người Việt nhân dịp Tết đến xuân về gắn liền với liễn làng Chuồn.”
Hình ảnh những bức liễn đỏ mang theo lời chúc sức khỏe, tài lộc không chỉ được trưng bày trong phòng khách của mỗi gia đình Việt mà còn theo chân những du khách như bà Christine đi khắp thế giới. Hành trình hồi sinh Liễn làng Chuồn thực sự đã viết nên một trang mới đầy tự hào cho văn hóa Việt trong kỷ nguyên hội nhập.
